Để công tác dân vận phát huy hiệu quả, sau khi tái lập tỉnh (năm 1991) Ban Thường vụ Tỉnh ủy, cấp ủy đảng các cấp đã lãnh đạo việc thành lập tổ chức bộ máy, cán bộ cơ quan tham mưu công tác dân vận các cấp. Ngày 21/8/1992, Ban Dân vận Tỉnh ủy được thành lập, đến năm 2000, thành lập ban dân vận ở 6/6 huyện, thị. Trong quá trình hoạt động, tổ chức bộ máy tham mưu công tác dân vận được sắp xếp, kiện toàn theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.

Thực hiện Nghị quyết số 8B-NQ/TW ngày 27/3/1990 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về đổi mới công tác quần chúng của Đảng, tăng cường mối quan hệ giữa Đảng và Nhân dân, Tỉnh ủy đã ra Nghị quyết về Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 8B-NQ/TW. Cùng với việc chỉ đạo triển khai kịp thời các Nghị quyết, Chỉ thị của Trung ương Đảng, của Tỉnh uỷ tới hội viên, đoàn viên các đoàn thể chính trị - xã hội, các cấp uỷ đã lãnh đạo và tạo điều kiện cho Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, các hội xã hội nghề nghiệp đa dạng hoá các hình thức tập hợp quần chúng nhân dân. Mở rộng khối đại đoàn kết toàn dân, động viên mọi tầng lớp nhân dân thực hiện các chính sách kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh, tham gia xây dựng Đảng, chính quyền, xây dựng luật pháp. Chỉ đạo chặt chẽ nhân sự Đại hội đoàn thể các cấp; coi trọng củng cố tổ chức và cán bộ làm công tác vận động quần chúng, gắn trách nhiệm của các cấp uỷ đảng, chính quyền với kết quả phong trào hành động cách mạng của quần chúng ở địa phương. Ngày 28/8/2006, Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Chương trình hành động số 03-CTr/TU về đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể Nhân dân, giai đoạn 2006-2010.

Tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện Chỉ thị số 30-CT/TW ngày 18/02/1998 của Bộ Chính trị về xây dựng và thực hiện Quy chế dân chủ cơ sở, ngày 17/3/1998, Ban Thường vụ Tỉnh ủy ra Nghị quyết số 40B-NQ/TU về xây dựng và thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở. Việc tổ chức học tập và thực hiện quy chế dân chủ đã trở thành cuộc sinh hoạt chính trị rộng lớn làm chuyển biến hoạt động ở nhiều cơ quan đảng, nhà nước, đoàn thể và trong Nhân dân; 100% cơ quan, đơn vị, xã, phường, thị trấn, thôn bản, tổ Nhân dân xây dựng và triển khai thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở. Quá trình thực hiện Chỉ thị 30-CT/TW và Nghị quyết số 40B-NQ/TU, Đảng bộ tập trung lãnh đạo thực hiện quy chế dân chủ gắn với xây dựng và nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị: Đặc biệt quan tâm thực hiện nền nếp một số nội dung chủ yếu có liên quan trực tiếp đến đời sống và lợi ích của Nhân dân ở cơ sở; coi trọng thực hiện cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ”, quy định rõ cách thực hiện: Toàn dân biết công việc, bàn công việc, kiểm tra công việc. Nhờ vậy, nhiều chủ trương, chính sách do chính quyền đề ra được Nhân dân đồng tình, nhất là việc đổi mới phong cách, lề lối làm việc, từng bước cải cách hành chính, giảm bớt phiền hà cho Nhân dân. Góp phần phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, nâng cao trách nhiệm của cán bộ, đảng viên trước Nhân dân, mối quan hệ giữa Đảng với Nhân dân được củng cố.

Công tác dân vận chính quyền đã được các cấp ủy quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, tạo nhiều chuyển biến tích cực. Từ năm 1991 đến nay, Tỉnh ủy đã chỉ đạo tổ chức 4 lần Hội thi “Dân vận khéo” từ cấp cơ sở đến cấp tỉnh. Hội thi thực sự là đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng trong Nhân dân, có tác dụng nâng cao nhận thức, đề cao vị trí, vai trò của công tác dân vận trong hoạt động của hệ thống chính trị các cấp trong tỉnh. Năm 2009, Ban Thường vụ Tỉnh ủy lãnh đạo thực hiện “Năm dân vận chính quyền” trong các cấp, đã góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm, hoạt động của cấp ủy đảng, chính quyền đối với công tác dân vận của các cơ quan nhà nước. Ngày 16/6/2009, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành Kế hoạch số 91-KH/TU về tổ chức phong trào thi đua “Dân vận khéo” và Quyết định số 3395-QĐ/TU ngày 12/12/2009 về việc thành lập ban chỉ đạo phong trào thi đua "Dân vận khéo" tỉnh, tạo “cú hích” quan trọng đưa công tác dân vận đổi mới toàn diện và đạt được những kết quả thiết thực. Công tác dân tộc, tôn giáo được quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận. Cấp ủy, chính quyền đã lãnh đạo đẩy mạnh thực hiện Chương trình 134 và 135, chỉ đạo triển khai thực hiện Nghị quyết số 30a/2008/NQ-CP ngày 27/12/2008 của Chính phủ về giảm nghèo nhanh và bền vững, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, từng bước nâng cao đời sống cho đồng bào dân tộc thiểu số. Trong công tác tôn giáo, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 18-NQ/TU ngày 22/4/2003 Nghị quyết Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh lần thứ 13 (khóa XIII) về thực hiện Nghị quyết Trung ương 7 (khóa IX) về công tác tôn giáo; Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Quyết định số 446-QĐ/TU ngày 06/11/2012 về việc thành lập Ban Chỉ đạo công tác tôn giáo của tỉnh. Ban Chỉ đạo công tác tôn giáo của tỉnh ra đời đã phát huy vai trò tham mưu cho cấp ủy lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện công tác tôn giáo trên địa bàn tỉnh; công tác tôn giáo vận trở thành một nhiệm vụ quan trọng trong công tác dân vận của cấp ủy Đảng. Công tác vận động các tín đồ, chức sắc tôn giáo được quan tâm, với phương châm “gần gũi, chân thành”, hệ thống dân vận đã chủ động tiếp xúc, vận động chức sắc, tín đồ tôn giáo thực hiện tốt các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, tham gia tích cực các phong trào phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững an ninh chính trị, trật tự ở địa phương, cơ sở, sống “tốt đời, đẹp đạo”.

Lãnh đạo Ủy ban nhân tỉnh trao tặng Bằng khen cho các tập thể có thành tích xuất sắc trong phong trào thi đua “Dân vận khéo” giai đoạn 2016-2020. Nguồn ảnh: baotuyenquang.com.vn

Để giúp cấp ủy tỉnh có thêm kênh thông tin nắm tình hình tâm tư, nguyện vọng của các tầng lớp nhân dân để kịp thời cụ thể hóa thành chủ trương, chính sách, đưa nghị quyết của Đảng vào cuộc sống và đề cao trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền đối với các tổ chức Mặt trận, đoàn thể, các hội quần chúng trên địa bàn, tạo điều kiện thúc đẩy, đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của Mặt trận đoàn thể, hội quần chúng, ngày 28/5/2006, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành Quyết định số 274-QĐ/TU về việc thành lập Hội đồng công tác quần chúng của tỉnh. Ngày 26/7/2006, Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Quy định số 01-QĐ/TU về nội dung, phương pháp làm việc của Ban Thường vụ Tỉnh ủy đối với Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể tỉnh.

Giai đoạn 2010 đến nay, các cấp ủy đảng đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo công tác dân vận trong thực hiện Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XI, XII, XIII, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XV, XVI, XVII, Nghị quyết số 25-NQ/TW về tăng cường và đổi mới công tác dân vận của Đảng gắn với việc thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI, Nghị quyết Trung ương 4 XII về xây dựng Đảng, Chỉ thị số 03-CT/TW, Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành hệ thống các văn bản từ chỉ thị, kế hoạch, chương trình, đề án để lãnh đạo, chỉ đạo việc tăng cường và đổi mới trên tất cả các mặt, các lĩnh vực công tác dân vận của hệ thống chính trị, chú trọng xây dựng, triển khai thực hiện nghiêm túc các quy định, quy chế để thể chế hóa cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ”.

Thực hiện Quyết định số 217-QĐ/TW, 218-QĐ/TW của Bộ Chính trị (khóa XI), Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội các cấp hằng năm đều báo cáo cấp ủy lãnh đạo, chỉ đạo việc xây dựng kế hoạch, tổ chức giám sát, phản biện xã hội, góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền. Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Quy chế số 11-QC/TU ngày 26/3/2019 về người đứng đầu cấp ủy tỉnh tiếp dân, đối thoại trực tiếp với dân và xử lý những phản ánh, kiến nghị của dân; UBND tỉnh ban hành Chỉ thị số 01/CT-UBND ngày 01/02/2019 về việc tăng cường phối hợp giữa các sở, ban, ngành, UBND huyện, thành phố trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của công dân trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang. Hệ thống tham mưu công tác dân vận, Mặt trận, các đoàn thể đều ban hành các quy định, hướng dẫn việc đi cơ sở, bám nắm địa bàn, nắm chắc tình hình Nhân dân.

Nhận thức sâu sắc vai trò của công tác dân vận chính quyền, Ban Dân vận Tỉnh ủy đã tham mưu cho Ban Thường vụ Tỉnh ủy chỉ đạo triển khai thực hiện Kết luận số 114-KL/TW ngày 14/7/2015 của Ban Bí thư về nâng cao hiệu quả công tác dân vận của cơ quan nhà nước các cấp, Chỉ thị số 16/CT-TTg ngày 16/5/2016 của Thủ tướng Chính phủ "Về tăng cường và đổi mới công tác dân vận trong cơ quan hành chính Nhà nước, chính quyền các cấp trong tình hình mới". Đồng thời chỉ đạo, triển khai thực hiện chủ đề “Năm dân vận chính quyền 2018 và 2019” gắn với thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm đột phá, của tỉnh. Tham mưu cho cấp ủy chỉ đạo Chính quyền các cấp thực hiện tốt việc cải cách hành chính, sửa đổi lề lối làm việc theo hướng dân chủ hóa, công khai hóa, tăng cường đối thoại trực tiếp với Nhân dân; làm tốt công tác tiếp dân, đối thoại kịp thời giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân, nhất là những đơn thư phúc tạp, kéo dài; lắng nghe ý kiến, nguyện vọng của Nhân dân. Tích cực tham mưu để đẩy mạnh, nâng cao chất lượng, hiệu quả các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động, tiêu biểu nhất là phong trào thi đua “Dân vận khéo”, đến năm 2020, toàn tỉnh có trên 12 nghìn mô hình, nội dung, việc làm "Dân vận khéo" trên các lĩnh vực công tác, trong các cấp, các ngành, các địa phương, các cơ quan, đơn vị. Các mô hình, điển hình “Dân vận khéo” đã có hiệu ứng xã hội tích cực, có sức lan tỏa trong cộng đồng, góp phần nâng cao hiệu quả công tác dân vận, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức theo phương châm sâu sát cơ sở, gần dân, tôn trọng Nhân dân, hiểu dân, học dân, có trách nhiệm với dân.

Trong triển khai thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp của công tác dân vận, các cấp ủy đảng đã có nhiều đổi mới trong việc chỉ đạo về nội dung, phương thức hoạt động sát với tình hình thực tế của từng địa phương, cơ quan, đơn vị. Đã cụ thể hóa nhiệm vụ, giải pháp của nghị quyết trong chương trình, kế hoạch công tác hằng quý, hằng năm; xác định các vấn đề trọng tâm, trọng điểm, tập trung chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ công tác theo từng chủ đề; chú trọng tổ chức hội nghị, hội thảo, tọa đàm trao đổi về các chuyên đề cụ thể; tổ chức các hội thi “Dân vận khéo”; chỉ đạo điểm, nhân rộng các mô hình, điển hình; thành lập các tổ công tác tăng cường về các địa bàn phức tạp, khó khăn để phối hợp tham mưu giải quyết các vấn đề nổi cộm trong Nhân dân...

Việc kiểm tra, sơ kết, tổng kết việc thực hiện các nghị quyết, chỉ thị, chủ trương của Đảng về công tác dân vận được quan tâm chỉ đạo, triển khai có hiệu quả, góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của hệ thống chính trị và cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên và Nhân dân về công tác dân vận trong tình hình mới.

Đào Việt Dũng