Ông Sầm Văn Dừn

Là Chủ nhiệm Câu lạc bộ Gia đình văn hóa thôn Mãn Hóa, xã Đại Phú, huyện Sơn Dương; đội văn nghệ do ông thành lập duy trì sinh hoạt hơn 20 năm qua và trở thành niềm tự hào của đồng bào Cao Lan ở tỉnh Tuyên Quang khi giành được nhiều giải thưởng lớn tại các hội thi, hội diễn của địa phương cũng như trên toàn quốc, vinh dự được phục vụ nhiều sự kiện chính trị lớn của đất nước. Đến nay, ông cùng đội văn nghệ 08 lần tham gia ngày hội văn hóa thể thao và du lịch của dân tộc vùng Đông Bắc; đạt được 03 huy chương vàng, 02 huy chương bạc, 02 giải A, 01 giải C, 02 giải khuyến khích và nhiều bằng khen, giấy khen, giấy chứng nhận các tiết mục đạt giải xuất sắc ở các hội thi hội diễn ở huyện, tỉnh. Năm 2002, tác phẩm “Khai Đèn” do ông dàn dựng và biểu diễn tại Quảng Ninh đã đạt huy chương vàng. Năm 2004, tham gia liên hoan văn hóa các dân tộc vùng Đông Bắc tại tỉnh Cao Bằng, tác phẩm múa hát “Khai Lộ” của ông và đội văn nghệ thôn Mãn Hóa đã giành huy chương vàng.

Những năm qua, ông đã truyền dạy cho 04 thế hệ diễn viên, với trên 100 học viên biết hát, múa các làn điệu dân tộc, giúp đỡ được 05 sinh viên làm khóa luận tốt nghiệp Đại học, dịch và cung cấp tài liệu cho 04 người bảo vệ thành công luận án tiến sĩ về văn hóa dân tộc Cao Lan.

Ông Dừn thực hành nghi lễ múa kiếm

Ông đang nắm giữ hơn 200 đầu sách cổ và 08 tập sách hát sình ca của văn hóa Cao Lan, có các nhạc cụ như: trống sành, pí lè, chũm chọe, sóc nhạc... được suy tôn cho là “Bảo tàng sống” của văn hóa Cao Lan. Những cuốn sách mô tả về nguồn gốc loài người, sự tích, ca dao, tục ngữ, hò vè, truyện kể về những vị thần có trong tín ngưỡng đồng bào, quá trình di cư, định cư, đấu tranh với tự nhiên và xã hội của người Cao Lan, xuất xứ tên gọi đồi núi, xứ đồng và đặc biệt là các nghi lễ quan trọng trong vòng đời của người Cao Lan. Ông có thể chủ trì các nghi lễ có trong đời sống sinh hoạt và trong vòng đời của một người Cao Lan từ lúc sinh ra đến khi mất. Hiện nay, mỗi năm Ông duy trì hàng chục đám nhà xe, đưa tang người mất theo phong tục của dân tộc tại địa phương nhưng theo phương thức giảm kinh phí, thời gian, hủ tục lạc hậu cho gia chủ. Cách làm của Ông là vừa kế thừa các nghi lễ có tính bắt buộc không thể thiếu trong quan niệm đồng bào vừa tuyên truyền bỏ một số nghi lễ không phù hợp, thực hiện đúng các quy định trong việc cưới việc tang, trong xây dựng nếp sống văn hóa mới.

Ông Dừn cùng đội văn nghệ

Ông Dừn hướng dẫn học viên nghiên cứu sách cổ về văn hóa Cao Lan

Năm 2019, ông Sầm Văn Dừn được phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân. Ông Dừn vinh dự 02 lần được nhận Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ năm 2010 và năm 2017. Năm 2022, ông được vinh danh là 01 trong 10 công dân tiêu biểu của tỉnh Tuyên Quang; năm 2023 được Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Sơn Dương tặng Giấy khen có thành tích xuất sắc trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, giai đoạn 2021 - 2023.

Với tình yêu văn hóa dân tộc, với mong muốn lưu truyền làn điệu dân ca dân tộc cho các thế hệ mai sau, Nghệ nhân Sầm Văn Dừn luôn cố gắng, nỗ lực, vượt lên những khó khăn để giá trị văn hóa dân tộc mãi mãi được trường tồn, phát triển cùng thời gian và nét đẹp văn hóa dân tộc Việt Nam.

Đào Việt Dũng