Sau 03 năm thực hiện Nghị quyết số 19-NQ/TW của Hội nghị Trung ương 6 khóa XII, Kế hoạch số 07-KH/TW, ngày 27/11/2017 của Bộ Chính trị thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII "Một số vấn đề về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả" tỉnh Tuyên Quang đã đạt được những kết quả quan trọng.
Thực trạng đơn vị sự nghiệp công lập trước thời điểm ban hành Nghị quyết số 19-NQ/TW Hội nghị Trung ương 6 khóa XII
Năm 2015, tỉnh Tuyên Quang có 642 đơn vị sự nghiệp công lập với 620 đầu mối trực thuộc đơn vị sự nghiệp công lập; trong đó, có 30 đơn vị tự đảm bảo chi thường xuyên, 62 đơn vị tự đảm bảo một phần chi thường xuyên, 550 đơn vị do ngân sách nhà nước đảm bảo. Với tổng số người làm việc là 16.112 người. Hệ thống tổ chức các đơn vị sự nghiệp còn manh mún, phân tán, chồng chéo chức năng, nhiệm vụ; quản trị nội bộ chưa đáp ứng yêu cầu, chất lượng, hiệu quả dịch vụ chưa cao. Chi tiêu ngân sách nhà nước cho các đơn vị sự nghiệp còn lớn..
Một số kết quả thực hiện đổi mới hệ thống tổ chức và quản lý, nâng cao chất lượng và hiệu quả đơn vị sự nghiệp công lập
Với phương châm những việc đã rõ, cần thực hiện thì thực hiện ngay; những việc mới, chưa được quy định hoặc đã quy định nhưng không còn phù hợp thì mạnh dạn thực hiện thí điểm, vừa làm vừa rút kinh nghiệm; những việc chưa rõ, phức tạp, còn có ý kiến khác nhau thì tiếp tục nghiên cứu và có giải pháp phù hợp. Tỉnh Tuyên Quang đã triển khai thực hiện đổi mới hệ thống và quản lý, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc thẩm quyền của tỉnh. Thực hiện hợp nhất, sáp nhập, giải thể các đơn vị sự nghiệp công lập có chức năng, nhiệm vụ tương đồng; giải thể các đơn vị hoạt động không hiệu quả hoặc không phù hợp với điều kiện thực tế của tỉnh; sắp xếp tinh gọn đầu mối bên trong các đơn vị sự nghiệp công lập, tinh giản biên chế, cơ cấu lại đội ngũ viên chức, đảm bảo tỷ lệ vị trí chuyên môn, nghiệp vụ từ 65% trở lên; Chủ động rà soát, sắp xếp đơn vị sự nghiệp đảm bảo về số lượng người làm việc tối thiểu để thành lập đơn vị sự nghiệp, số lượng lãnh đạo cấp phó của các đơn vị tinh gọn, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Tăng cường xã hội hóa, giảm tỷ trọng chi ngân sách nhà nước cho đơn vị sự nghiệp công lập.

Ảnh minh họa: Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Phạm Minh Chính phát biểu tại buổi làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Tuyên Quang. Nguồn ảnh: Báo Tuyên Quang Online
Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh đã ban hành Chương trình hành động số 21-CTr/TU, ngày 08/3/2018 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Tuyên Quang khóa XVI đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Ủy ban nhân dân tỉnh đã ban hành kế hoạc thực hiện; phê duyệt quy hoạch mạng lưới các đơn vị sự nghiệp công lập cấp tỉnh, cấp huyện thuộc thẩm quyền phù hợp với điều kiện thực tiễn và gắn với phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, trên cơ sở đó sắp xếp các đơn vị sự nghiệp theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu quả; phê duyệt danh mục vị trí việc làm và chỉ đạo các đơn vị thực hiện nghiêm túc việc tuyển dụng, quản lý, sử dụng người làm việc theo vị trí việc làm; giao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm đối với một số đơn vị đơn vị sự nghiệp công lập; sắp xếp các điểm trường, lớp học gắn với cơ cấu lại đội ngũ giáo viên thuộc lĩnh vực giáo dục và đào tạo. Đã giảm 43 đơn vị, giảm 141 đầu mối; năm 2020, toàn tỉnh có 35 đơn vị sự nghiệp công lập tự đảm bảo chi thường xuyên (tăng 05 đơn vị so với năm 2015); có 65 đơn vị tự đảm bảo một phần (tăng 03 đơn vị so với năm 2017); có 04 đơn vị đủ điều kiện chuyển đổi sang công ty cổ phần. Qua đó đã tiết kiệm chi thường xuyên cho đơn vị sự nghiệp so với trước khi thực hiện Nghị quyết số 19-NQ/TW, là 2.235,99 triệu đồng.
Tuy nhiên, một số mục tiêu cụ thể đã được xác định trong Chương trình hành động số 21-CTr/TU chưa đạt; Người đứng đầu một số cơ quan, đơn vị chưa thực sự quyết tâm, quyết liệt trong việc tổ chức thực hiện sắp xếp, giảm đầu mối đơn vị sự nghiệp công lập thuộc ngành, lĩnh vực quản lý; số đơn vị sự nghiệp công lập tự đảm bảo chi thường xuyên còn ít; do điều kiện kinh tế - xã hội ở các địa phương vùng núi, vùng cao còn khó khăn nên khả năng thực hiện xã hội hóa một số dịch vụ còn hạn chế; số lượng đơn vị sự nghiệp công lập chủ yếu thuộc lĩnh vực y tế và giáo dục (chiếm khoảng 80% số đơn vị sự nghiệp công lập của tỉnh) trong khí đó dân số tăng, nhu cầu khám chữa bệnh tăng, số học sinh trong độ tuổi đi học tăng, do vậy, việc thực hiện giảm 10% số lượng đơn vị sự nghiệp và thực hiện tinh giản biên chế rất khó khăn.
Nhiệm vụ, giải pháp trong thời gian tới
Một là, tiếp tục thực hiện để Chương trình hành động số 21-CTr/TU ngày 08/3/2021 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy với tinh thần quyết tâm chính trị cao, quyết liệt, hiệu quả, chủ động triển khai thực hiện các nhiệm vụ một cách bài bàn, khoa học, thận trọng với lộ trình phù hợp.
Hai là, xây dựng và triển khai thực hiện các đề án sắp xếp, tổ chức lại dơn vị sự nghiệp công lập theo Nghị định số 120/2020/NĐ-CP ngày 07/10/2020 của Chính phủ. Hoàn thiện cơ cấu tổ chức bộ máy bên trong từng đơn vị theo hướng tinh gọn, giảm mạnh đầu mối, bỏ cấp trung gian, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, khoa học - công nghệ nâng cao chất lượng dịch vụ. Thực hiện có hiệu quả việc tuyển dụng, quản lý, sử dụng người làm việc theo vị rí việc làm trong các đơn vị sự nghiệp công lập.
Ba là, tiếp tục đổi mới phương thức quản lý, nâng cao năng lực quản trị đơn vị sự nghiệp công lập bảo đảm chặt chẽ, hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động cung ứng các dịch vụ sự nghiệp công, đáp ứng yêu cầu của xã hội; đảm bảo tự chủ về nguồn thu và quản lý nguồn thu của các đơn vị sự nghiệp công lập. Theo đó, các đơn vị sự nghiệp công lập cần chủ động trong việc tìm kiếm, khai thác và phát triển các hoạt động sự nghiệp nhằm tăng nguồn thu sự nghiệp thông qua vận động các nguồn viện trợ, tài trợ trong và ngoài nước, đẩy mạnh các hoạt động tạo nguồn thu từ sự đóng góp trên cơ sở nâng cao chất lượng dịch vụ, thực hiện cơ chế giá dịch vụ, tăng cường liên kết, thúc đẩy hợp tác công tư.
Bốn là, Tăng cường giao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm đối với các đơn vị sự nghiệp công lập có khả năng tự đảm bảo chi thường xuyên. Nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập trong việc quản trị tài chính, tài sản công của đơn vị. Ban hành quy chế quản lý tài chính, tài sản công, xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm của từng bộ phận, cá nhân, nhất là trách nhiệm người đứng đầu. Hoàn thiện chế độ kế toán, thực hiện chế độ kiểm toán, giám sát, bảo đảm công khai, minh bạch hoạt động tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập.
N.T.B.H
Tài liệu tham khảo:
1. Ban Chấp hành Trung ương (2017), Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 25/10/2017 về tiếp tục đổi mới hệ thống tổ chức và quản lý, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập;
2. Chính phủ (2006), Nghị định số 43/2006/NĐ-CP ngày 25/4/2006 quy định quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập;
3. Chính phủ (2015), Nghị định số 16/2015/NĐ-CP ngày 14/02/2015 quy định cơ chế tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập;
4. Báo cáo của Ban Thường vụ Tỉnh ủy sơ kết 03 năm thực hiện Nghị quyết số 1919-NQ/TW ngày 25/10/2017.