Tuyên Quang là tỉnh miền núi phía Bắc có trên 85% dân số sinh sống tại vùng nông thôn, phụ thuộc vào kinh tế nông nghiệp, có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho phát triển một số sản phẩm nông, lâm nghiệp, thủy sản. Phát huy tiềm năng sẵn có, trong những năm qua, tỉnh Tuyên Quang luôn quan tâm phát triển sản xuất nông, lâm, nghiệp.

Các đại biểu cắt băng khai mạc Hội chợ OCOP Tuyên Quang 2021 gắn với công bố chỉ dẫn địa lý cam sành Hàm Yên. Nguồn ảnh: baotuyenquang.com.vn
Tỉnh đã ban hành và triển khai thực hiện nhiều chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp, xây dựng cơ sở hạ tầng nông thôn; đẩy mạnh ứng dụng khoa học và công nghệ vào sản xuất; huy động mọi nguồn lực cho xây dựng nông thôn mới... Tập trung thực hiện cơ cấu lại ngành nông nghiệp, sản xuất hàng hóa theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững. Sản xuất nông nghiệp chuyển dịch mạnh sang sản xuất hàng hóa. An ninh lương thực được đảm bảo. Hình thành một số vùng sản xuất nông nghiệp hàng hóa tập trung quy mô lớn, tạo được một số sản phẩm chủ lực có chất lượng, thương hiệu, giá trị kinh tế cao. Kinh tế nông nghiệp tăng trưởng khá, tăng bình quân trên 4%/năm, đến năm 2020 giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp đạt trên 9.200 tỷ đồng, chiếm 29% cơ cấu kinh tế của tỉnh, một số nông sản trên địa bàn tỉnh đã xây dựng được thương hiệu, đang từng bước khẳng định được khả năng cạnh tranh trên thị trường. Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) được quan tâm chỉ đạo, đến nay đã có 79 sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP, có 47 xã đạt chuẩn nông thôn mới.
Tuy nhiên, giá trị gia tăng trong sản xuất còn thấp; đổi mới và phát triển các hình thức tổ chức sản xuất, dịch vụ nông nghiệp còn chậm; dịch vụ đơn vị sự nghiệp ngành nông nghiệp còn yếu; còn nhiều hợp tác xã hoạt động kém hiệu quả; tỷ lệ sản phẩm liên kết sản xuất còn ít, thiếu bền vững; sản xuất hàng hóa theo tiêu chuẩn chất lượng, có chỉ dẫn địa lý còn ít và chưa gắn với thị trường; thu hút doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp còn hạn chế; năng lực ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển; quảng bá, xúc tiến đầu tư, xúc tiến thương mại còn hạn chế (thị trường đầu ra cho nông sản còn khó khăn); kết cấu hạ tầng nông nghiệp, nông thôn chưa đáp ứng yêu cầu sản xuất hàng hóa lớn, hội nhập quốc tế và thích ứng với biến đổi khí hậu; nguồn lực đầu tư cho phát triển nông nghiệp hàng hóa còn hạn chế; đời sống nông dân ở một sô nơi (nhất là các xã vùng sâu, vùng xa) còn khó khăn.
Phát triển nông, lâm nghiệp hàng hóa, tập trung vào các sản phẩm chủ lực, sản phẩm đặc sản bảo đảm tiêu chuẩn, chất lượng, giá trị gia tăng cao gắn với xây dựng nông thôn mới là một nhiệm vụ quan trọng đã được Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Tuyên Quang lần thứ XVII xác định là khâu đột phá. Nhằm cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội, Ủy ban nhân dân tỉnh Tuyên Quang xây dựng Đề án Cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng phát triển nông, lâm nghiệp, thủy sản hàng hóa, tập trung vào các sản phẩm chủ lực, đặc sản theo chuỗi liên kết bảo đảm chất lượng, giá trị gia tăng cao gắn với xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030, với mục tiêu: Phát triển nông nghiệp bền vững, nâng cao giá trị gia tăng, hiệu quả và khả năng cạnh tranh nông sản. Tố chức lại sản xuất, chế biến, phân phối nông sản: Các sản phẩm nông, lâm nghiệp, thủy sản hàng hóa chủ lực, đặc sản cơ bản được sản xuất theo hình thức tổ chức (doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác); ứng dụng khoa học công nghệ, có chứng nhận tiêu chuẩn chất lượng và phải thông qua chuỗi liên kết sản xuất gắn với chế biến, tiêu thụ sản phẩm. Nâng cao thu nhập cho người sản xuất nông nghiệp, tạo điều kiện cho các thành phần kinh tế phát triển, đặc biệt là hộ nghèo, hộ cận nghèo ở nông thôn, người dân ở vùng sâu, vùng xa; tạo việc làm, nâng cao đời sống cho dân cư nông thôn, xây dựng nông nghiệp, nông thôn phát triển hiện đại, góp phần quan trọng để đảm bảo an ninh, quốc phòng, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc; phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng (Homestay). Giảm thiểu tác động bất lợi về môi trường; nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác, sử dụng và phát huy các nguồn tài nguyên (đất, nước, nguồn lợi thủy sản, rừng); quản lý và sử dụng hiệu quả, an toàn các loại hóa chất, thuốc bảo vệ thực vật, chất thải từ chăn nuôi, trồng trọt, công nghiệp chế biến và làng nghề; bảo tồn đa dạng sinh học.
Đến năm 2025: Giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp, thủy sản đạt 11.348,7 tỷ đồng, tăng bình quân trên 4%/năm. Cơ cấu nông, lâm nghiệp, thủy sản đến năm 2025: Nông nghiệp chiếm 76,7% (giảm 7,2%), lâm nghiệp chiếm 18,8% (tăng 5,5%), thủy sản chiếm 4,5% (tăng 1,7%). Tỷ lệ giá trị sản phẩm nông, lâm, thủy sản được sản xuất theo các hình thức họp tác và liên kết đạt trên 30%. Tỷ lệ giá trị sản phẩm sản xuất theo các quy trình sản xuất tốt hoặc tương đương đạt trên 25%. Tỷ trọng giá trị sản phẩm nông sản ứng dụng nông nghiệp công nghệ cao đạt trên 15%. 'Giá trị sản phẩm thu hoạch bình quân 1 ha canh tác nông nghiệp, rừng trồng, nuôi trồng thủy sản gấp 1,3 lần so với năm 2020, trong đó: Đất trồng trọt 130 triệu đồng/ha (Cây trồng chủ lực: Cam 270 triệu đồng/ha; bưởi 250 triệu đồng/ha; chè 140 triệu đồng/ha; mía 90 triệu đồng/ha; lạc 140 triệu đồng/ha)', rừng trồng 150 triệu đồng/ha/chu kỳ; đất chuyên nuôi thủy sản 125 triệu đồng/ha. Toàn tỉnh có trên 68% số xã đạt chuẩn nông thôn mới; thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn đạt trên 44 triệu đồng/người/năm; giảm tỷ lệ hộ nghèo bình quân 2-2,5%/năm.
Hoàn thành các mục tiêu cơ cấu lại nông, lâm nghiệp, thủy sản hàng hóa, chuyển mạnh từ “lượng” sang “chất” đáp ứng yêu cầu của thị trường, giá trị gia tăng cao. Phát triển hạ tầng kinh tế, kỹ thuật và áp dụng khoa học công nghệ thúc đẩy phát triển nông nghiệp có giá trị cao và bền vững. Cơ cấu lại các sản phẩm, lĩnh vực để phát huy thế mạnh của địa phương, tổ chức sản xuất hàng hóa lớn gắn với thị trường và yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế. Để hiện thực hóa các mục tiêu của Đề án khi triển khai thực hiện, các cấp ủy, tổ chức Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội từ tỉnh đến cơ sở cần có kế hoạch cụ thể để triển khai, tuyên truyền, tổ chức thực hiện kịp thời, hiệu quả phù hợp với tiềm năng, thế mạnh của địa phương mình .
NTBH