Đồng bào dân tộc Mông ở Tuyên Quang có 4.070 hộ với 21.296 khẩu (tính đến tháng 12/2020), chiếm 2,6% dân số toàn tỉnh, cư trú xen kẽ cùng với các dân tộc khác trên địa bàn 86 xã, phường, thị trấn, 252 thôn, bản (trong đó có 16 thôn, bản có 100% là đồng bào Mông sinh sống). Người Mông nói chung và ở Tuyên Quang nói riêng luôn cần cù chịu khó lao động sản xuất, tuy nhiên, việc áp dụng khoa học - kỹ thuật vào sản xuất còn hạn chế, năng suất lao động thấp, mức sống không cao hơn so với mặt bằng chung của các dân tộc khác trong tỉnh.

Trong nhiều năm qua, thực hiện chính sách dân tộc của Đảng, các cấp ủy, chính quyền trong tỉnh đã thực hiện nhiều chủ trương, biện pháp, luôn quan tâm chăm lo nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó có dân tộc Mông. Công tác tuyên truyền đã được các cấp, các ngành, các địa phương quan tâm, quán triệt đã giúp đồng bào Mông nâng cao hiểu biết về tình hình chính trị, hạn chế những hành vi vi phạm pháp luật, giữ gìn an ninh, trật tự an toàn xã hội, nâng cao đời sống tinh thần, con em đồng bào dân tộc Mông đến trường học tỷ lệ cao hơn, tính đến hết năm học 2020, toàn tỉnh có 7.084 học sinh là dân tộc Mông đang theo học tại các cấp học, bậc học, có 2.174 học sinh theo học các trường Phổ thông Dân tộc nội trú. Tuy nhiên, công tác tuyên truyền cho đồng bào Mông còn chưa có nhiều đổi mới, chưa thực sự tạo chuyển biến về nhận thức cho đồng bào Mông, nhất là nhận thức xây dựng nếp sống văn hóa.

Ở một số địa phương, cơ sở trong tỉnh vẫn còn một số đối tượng xấu tụ tập, lôi kéo đồng bào người Mông làm những việc trái với văn hóa truyền thống của dân tộc Mông, thậm chí chống đối chính quyền, xuyên tạc chính sách của Nhà nước, gây ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt và sản xuất, chia rẽ khối đại đoàn kết các dân tộc. Để giúp đồng bào Mông trong tỉnh nâng cao cảnh giác với âm mưu, thủ đoạn của kẻ xấu, nhất là dịp bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XV, đại biểu hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021-2026 cần nâng cao hiệu quả hoạt động tuyên truyền trong vùng đồng bào dân tộc Mông ở Tuyên Quang.

Các cấp uỷ, chính quyền các cấp tăng cường chỉ đạo xây dựng kế hoạch tuyên truyền, cử cán bộ am hiểu phong tục tập quán, có kinh nghiệm, năng lực trong công tác dân tộc, tôn giáo xuống địa bàn có người Mông sinh sống kiên trì tuyên truyền, vận động quần chúng; cán bộ tuyên truyền cần kết hợp nắm tình hình để tham mưu giải quyết các vụ việc phức tạp ngay tại cơ sở.

Công tác tuyên truyền cần đa dạng về hình thức và nội dung cần sát thực hơn. Đối với đối tượng tuyên truyền thuộc vùng sâu, vùng xa hình thức cổ động trực quan sinh động sẽ giúp đồng bào dễ tiếp nhận được nội dung thông tin cần chuyển tải. Đặc biệt, hình tượng văn hóa người Mông dưới hình thức sân khấu hoá để tuyên truyền sẽ đạt hiệu quả cao. Chất liệu dân gian của đồng bào dân tộc thiểu số nói chung và đồng bào Mông nói riêng cần được khai thác để góp phần gìn giữ văn hóa truyền thống của người Mông trước nguy cơ bị văn hoá ngoại lai xâm nhập như hiện nay.

Cán bộ người Mông đang tuyên truyền chính sách cho đồng bào mình tại thôn Vàng Ong, xã Trung Minh, huyện Yên Sơn.

Nguồn: Báo Tuyên Quang điện tử

Đề án "Giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng dân tộc thiểu số giai đoạn 2015-2025" đã được Ban Dân tộc tỉnh phối hợp triển khai rộng khắp, tuy nhiên, hiện tượng tảo hôn và sinh con sớm đối với phụ nữ người Mông vẫn còn, vì vậy, việc tuyên truyền pháp luật về hôn nhân và gia đình cần được tuyên truyền sâu rộng hơn; kết hợp với những người có uy tín trong vùng đồng bào Mông vận động để thay đổi nhận thức và xoá bỏ những hủ tục lạc hậu như đẻ nhiều, đẻ dày, trọng nam.

Chương trình truyền hình, phát thanh bằng tiếng Mông của Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh đã thực hiện từ nhiều năm qua và đã mang lại hiệu quả thiết thực, giúp cho đời sống văn hóa tinh thần của đồng bào Mông phong phú hơn. Tuy nhiên, thời lượng phát sóng còn chưa thoả đáng, để gần gũi hơn với đồng bào Mông chương trình phát thanh cần phong phú, hấp dẫn hơn, để có thể thu hút được sự "đón nghe", giúp đồng bào tiếp cận nhiều hơn các chủ trương, nghị quyết của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, các đề án trọng tâm của tỉnh về phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân các dân tộc thiểu số nói chung và dân tộc Mông nói riêng, góp phần củng cố niềm tin của đồng bào dân tộc Mông đối với Đảng, Nhà nước, cấp ủy, chính quyền; xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, đồng sức, đồng lòng xây dựng quê hương Tuyên Quang giàu đẹp, văn minh.  

Nguyễn Thị Mai Lan

Tài liệu tham khảo: Báo cáo của Ban Dân tộc tỉnh đến ngày 14/12/2020.