Thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XI) về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế, tỉnh đã tập trung nhiều giải pháp đổi mới giáo dục và đào tạo, góp phần vào nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của tỉnh.
.gif)
Ảnh minh họa: Tất Thắng
Ban Thường vụ Tỉnh ủy chỉ đạo nhiều nhiệm vụ, giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo và thực hiện giao việc đột phá, đổi mới trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo. Ban cán sự đảng Ủy ban nhân dân tỉnh chỉ đạo Ủy ban nhân dân tỉnh xây dựng, triển khai các đề án, kế hoạch nâng cao chất lượng giáo dục đại trà, chất lượng giáo dục mũi nhọn; sắp xếp trường, điểm trường, lớp học; xác định vị trí việc làm trong các cơ sở giáo dục, đào tạo. Kịp thời ban hành các chính sách, chương trình, đề án, kế hoạch về phát triển nguồn nhân lực nhằm thu hút trọng dụng nhân tài, có trọng tâm, trọng điểm để có nguồn nhân lực trình độ, năng lực chất lượng cao, đủ về số lượng, đảm bảo về chất lượng, có cơ cấu hợp lý góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Các nhiệm vụ, giải pháp, chỉ tiêu cụ thể về phát triển giáo dục và đào tạo đều được cụ thể hóa trong các nghị quyết, chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm và từng giai đoạn của các cấp ủy đảng, chính quyền, cơ quan, đơn vị để tập trung lãnh đạo, tổ chức thực hiện.
Phát huy vai trò lãnh đạo của đảng bộ, chi bộ các nhà trường trong thực hiện nhiệm vụ đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo; thực hiện nghiêm túc quy chế dân chủ trong các cơ sở giáo dục và đào tạo góp phần nâng cao chất lượng dạy và học; thực hiện công khai trong công tác quản lý tài chính, ngân sách; sửa chữa cơ sở vật chất trường học, mua sắm đồ dùng thiết bị dạy học; công tác thi đua, khen thưởng; thực hiện chế độ chính sách cho cán bộ, giáo viên và học sinh... nâng cao trách nhiệm và đạo đức của cán bộ quản lý giáo dục trong thực hiện các nhiệm vụ về giáo dục và đào tạo.
Tiếp tục đổi mới đồng bộ các yếu tố cơ bản của giáo dục, đào tạo theo hướng coi trọng phát triển phẩm chất, năng lực của người học. Chỉ đạo tổ chức thực hiện đổi mới chương trình, nội dung giáo dục, phương pháp dạy và học theo Nghị quyết số 29-NQ/TW và Nghị quyết số 88/2014/QH13 của Quốc hội về đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông. Công tác bồi dưỡng về chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ quản lý, giáo viên được tổ chức thường xuyên, đáp ứng yêu cầu đổi mới phương pháp dạy và học; quan tâm tổ chức các hội thảo chuyên đề đối với từng cấp học nhằm đẩy mạnh việc thực hiện đổi mới về nội dung, hình thức, phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá học sinh; tích cực chuyển đổi số; triển khai dạy học trực tuyến, đổi mới hình thức dạy học theo hướng phát triển phẩm chất và năng lực của học sinh. Tăng cường đổi mới việc dạy và học ngoại ngữ, tin học nhằm giúp người học tự cập nhật và đổi mới tri thức. Chất lượng giáo dục đại trà tiếp tục ổn định và có bước phát triển phù hợp với tiêu chí phát triển năng lực người học: Tỷ lệ học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở hằng năm đạt trên 99%; từ năm 2020, tỷ lệ học sinh tốt nghiệp trung học phổ thông đạt trên 98%; điểm trung bình thi tốt nghiệp trung học phổ thông được nâng lên, năm 2022, điểm trung bình của tỉnh đạt 6,53 điểm, xếp thứ 18/63 tỉnh, thành phố (tăng 13 bậc so với năm 2021); số học sinh thi đỗ vào các trường đại học, cao đẳng tăng 7% so với năm 2013. Chất lượng học sinh giỏi các cấp được nâng lên: Các cơ sở giáo dục đã chú trọng đổi mới công tác bồi dưỡng học sinh giỏi. Năm 2023, tỉnh Tuyên Quang xếp thứ 23/63 tỉnh, thành phố về chất lượng giải kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp quốc gia. Các hoạt động nghiên cứu khoa học được phát triển khá rộng rãi trong các nhà trường đã khơi dậy trong cán bộ giáo viên và học sinh niềm đam mê nghiên cứu khoa học và sáng tạo kỹ thuật. Tổ chức tốt cuộc thi khoa học kỹ thuật dành cho học sinh trung học cấp tỉnh với nhiều sản phẩm trí tuệ, tạo sân chơi trí tuệ bổ ích và kích thích lòng say mê nghiên cứu khoa học của giáo viên, học sinh. Đặc biệt, năm 2023, Dự án Nghiên cứu tổng hợp vật liệu Polimer siêu hấp thụ từ tinh bột sắn (Tapioca starch) và ứng dụng chế tạo chế phẩm Hydrogel chống cháy của 02 học sinh Trường Trung học phổ thông Chuyên Tuyên Quang đoạt giải Nhất Cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp quốc gia học sinh Trung học năm học 2022-2023, được lựa chọn tham dự Hội thi Khoa học kỹ thuật Quốc tế năm 2023 diễn ra tại Mỹ, đã xuất sắc đoạt Huy chương Vàng và 2 giải thưởng đặc biệt tại vòng chung kết Cuộc thi Phát minh sáng chế Quốc tế ICAN 2023.
Công tác giáo dục quốc phòng, an ninh trong trường học được chú trọng nhằm mục tiêu trang bị cho học sinh lòng yêu nước, nâng cao nhận thức, xác định rõ hơn nghĩa vụ của học sinh đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Giáo dục hướng nghiệp ở các nhà trường phát triển theo hướng phân luồng, gắn với các hoạt động hoạt động sản xuất, kinh doanh; chuyển dần hoạt động ngoài giờ lên lớp sang hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp để phù hợp với chương trình giáo dục phổ thông 2018.
Việc đổi mới căn bản hình thức, phương pháp thi, kiểm tra và đánh giá kết quả giáo dục, đào tạo theo định hướng tiếp cận năng lực học sinh: Tuyển sinh các lớp đầu cấp được chỉ đạo, thực hiện đúng quy chế, nghiêm túc; các cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng và dạy nghề trên địa bàn tỉnh tích cực đổi mới phương thức tuyển sinh theo hướng kết hợp sử dụng kết quả học tập ở phổ thông và yêu cầu của ngành đào tạo; xây dựng hệ thống kiểm tra, đánh giá trong quá trình đào tạo và thi tốt nghiệp theo đúng quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo; công khai mục tiêu, chuẩn đầu ra của từng ngành học; rà soát, bổ sung, điều chỉnh nội dung chuẩn đầu ra đối với từng ngành đào tạo cụ thể nhằm đáp ứng yêu cầu của xã hội. Coi trọng đánh giá quá trình, đánh giá trên lớp; đánh giá bằng hồ sơ; đánh giá bằng nhận xét; đánh giá kết hợp lý thuyết với thực hành thông qua sản phẩm dự án. Tổ chức khảo sát chất lượng học sinh phổ thông để đánh giá công tác quản lý chất lượng giáo dục của các trường phổ thông thông qua các bài kiểm tra định kỳ; tổ chức hội thảo các cấp để thống nhất về nhận thức và giải pháp từng bước khắc phục “bệnh thành tích” trong giáo dục. Công tác quản lý giáo dục, đào tạo được tăng cường, bảo đảm dân chủ, thống nhất; tăng quyền tự chủ và trách nhiệm xã hội của các cơ sở giáo dục, đào tạo; coi trọng quản lý chất lượng. Phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và đào tạo; rà soát, sắp xếp, xây dựng kế hoạch tuyển dụng nhằm bổ sung đội ngũ giáo viên. Đến nay, đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên từng bước được tăng cường cả về số lượng và chất lượng.
Quan tâm hoàn thiện hệ thống cơ sở giáo dục trên cơ sở hệ thống giáo dục quốc dân theo hướng hệ thống giáo dục mở, học tập suốt đời và xây dựng xã hội học tập. Thực hiện quy hoạch, điều chỉnh mạng lưới trường, lớp học bảo đảm hợp lý giữa các loại hình và cấp học, phù hợp với tình hình thực tế của tỉnh; rà soát mạng lưới trường, lớp, sắp xếp điểm trường mầm non và tiểu học; sáp nhập những trường có quy mô nhỏ thành trường liên cấp, liên xã gắn với bố trí số lượng người làm việc đối với giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, từ đó nâng cao chất lượng dạy và học.
Trong thời gian tới, để tiếp tục đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo tỉnh sẽ tập trung, tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy, chính quyền, sự phối hợp đồng bộ giữa các cấp, ngành, địa phương, tổ chức chính trị-xã hội trong thực hiện công tác giáo dục và đào tạo; tiếp tục làm tốt công tác thông tin, tuyên truyền để cán bộ, đảng viên, giáo viên và các tầng lớp nhân dân nhận thức đầy đủ, sâu sắc hơn về các quan điểm chỉ đạo của Đảng về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo; kịp thời phát hiện, biểu dương, nhân rộng các điển hình, cách làm sáng tạo của cá nhân, tập thể trong quá trình đổi mới công tác giáo dục và đào tạo; thực hiện các giải pháp tích cực duy trì vững chắc và nâng cao chất lượng phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi, phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi và phổ cập giáo dục trung học cơ sở; nâng cao chất lượng giáo dục đại trà, chú trọng chất lượng giáo dục mũi nhọn; tăng cường đổi mới nội dung, phương pháp dạy học, phương pháp kiểm tra, đánh giá chất lượng giáo dục và đào tạo; đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục và đào tạo; đổi mới toàn diện công tác quản lý giáo dục; tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục, giáo viên và nhân viên đủ về số lượng, hợp lý về cơ cấu, đảm bảo chất lượng; tiếp tục thực hiện rà soát quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục theo nguyên tắc tạo thuận lợi trong học tập cho học sinh, gắn với các điều kiện bảo đảm chất lượng, đáp ứng yêu cầu đổi mới Chương trình giáo dục phổ thông 2018; củng cố, sắp xếp hệ thống trường, lớp học phù hợp với điều kiện của từng địa phương trong tỉnh.
Phan Thanh Bình