Ảnh minh họa: Bà Giàng Thị Chía, Bí thư Chi bộ thôn Ngòi Khù, xã Đạo Viện, huyện Yên Sơn hướng dẫn cử tri trong thôn tìm hiểu thông tin về các ứng cử viên đại biểu Quốc hội (ĐBQH) khóa XV và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026. Nguồn ảnh: TTXVN 

Quyền của người dân tộc thiểu số là tập hợp những nhu cầu, lợi ích vốn có của mỗi cá nhân người dân tộc thiểu số trong mối tương quan với cộng đồng dân tộc đa số trong một quốc gia, được pháp luật của quốc gia đa dân tộc đó ghi nhận và bảo đảm thực hiện [1].

Trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang, các chương trình, chính sách dân tộc trong thời gian vừa qua được triển khai đồng bộ, có hiệu quả. Các chính sách dân tộc đã trải rộng và được thực hiện toàn diện trên các mặt đời sống xã hội nói chung, đặc biệt là bao phủ các phương diện của quyền. Cụ thể: 1) Tỉnh Tuyên Quang đã xây dựng và ban hành, tổ chức thực hiện nhiều chủ trương, biện pháp để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo, đảm bảo an sinh xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số. 2) Tập trung tạo các điều kiện bảo đảm quyền lao động và có việc làm cho người dân tộc thiểu số thông qua Chương trình 135, ... 3) Về bảo đảm các điều kiện sống tối thiểu, tỉnh Tuyên Quang tích cực nâng cấp, xây dựng cơ sở hạ tầng nông thôn, phục vụ sản xuất nông nghiệp và phát triển kinh tế nông thôn; chuyển giao, dụng ứng dụng tiến bộ khoa kỹ thuật mới vào sản xuất, chế biến sản phẩm; phê duyệt các quy hoạch về trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, lâm nghiệp và thủy lợi; xây dựng các vùng sản xuất chuyên canh, như: Cam, chè, mía, lạc và nuôi cá đặc sản…4) Về công tác tổ chức thực thi quyền an sinh xã hội ở vùng thiên tai, ngành nông nghiệp, các ngành đã tham mưu cho tỉnh phê duyệt và triển khai thực hiện quy hoạch tổng thể dân cư các vùng thiên tai, nguy hiểm, đặc biệt khó khăn, khu rừng đặc dụng đến năm 2025 và định hướng đến năm 2030, đã góp phần ổn định nơi ở hạn chế tối đa tình trạng dân di cư tự do. 5) Bảo đảm quyền bầu cử, tham gia quản lý nhà nước và xã hội thông qua các kỳ bầu cử được làm rất tốt, bảo đảm toàn diện các khía cạnh của quyền như: quyền bầu cử, ứng cử, tiếp cận thông tin...  6) An ninh, trật tự, xã hội, cộng đồng tốt. 7) Bảo đảm quyền giáo dục, tỉnh quan tâm đầu tư xây dựng, tạo các cơ sở vật chất, trường lớp học ở vùng dân tộc thiểu số và triển khai thực hiện đầy đủ các chính sách hỗ trợ của Nhà nước đối với học sinh là người dân tộc thiểu số. 8) Quyền về sức khỏe được Nhà nước ta, tỉnh đặc biệt quan tâm, thể hiện qua nhiều chế độ ưu đãi và chính sách hỗ trợ bằng bảo hiểm y tế dân tộc, hỗ trợ phụ nữ và trẻ em người dân tộc thiểu số khi khó khăn... 9) Bảo đảm quyền tiếp cận thông tin, hoạt động trợ giúp pháp lý bằng tiếng Kinh hoặc tiếng thiểu số đối với người dân tộc thiểu số được thực hiện theo kế hoạch, trên các phương tiện thông tin. 10) Tập trung bảo đảm quyền bảo tồn văn hóa, bản sắc của các cộng đồng dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh, kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể và đầu tư xây dựng thiết chế văn hóa vùng dân tộc. Tuyên Quang cũng là một trong những tỉnh đi đầu của cả nước góp phần xây dựng công cụ pháp lý về Người dân tộc thiểu số ở Tuyên Quang và vấn đề quyền con người hiện nay.

Trên phương diện thực thi quyền, cấp ủy chính quyền từ tỉnh đến cơ sở tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quán triệt, triển khai các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về công tác dân tộc và chính sách dân tộc. Việc đầu tư, hỗ trợ phát triển các công trình cơ sở hạ tầng đem lại những hiệu quả thiết thực tác động tích cực đến đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số, giải quyết được nhu cầu đi lại của Nhân dân, tạo điều kiện giao thương hàng hóa giữa các vùng, các xã trong khu vực. Nhờ thực hiện tốt nguyên tắc công khai, dân chủ; do vậy, nguồn vốn của Chương trình 135 và nguồn vốn của các chính sách dân tộc khác đã phát huy hiệu quả, góp phần thúc đẩy phát triển sản xuất, cải thiện nâng cao đời sống của Nhân dân. Kết cấu hạ tầng, nhất là hệ thống giao thông nông thôn, thuỷ lợi, đường điện, trường học, trạm y tế, nước sinh hoạt ... có sự thay đổi lớn, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội cho vùng đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Do đó, việc tổ chức thực hiện các chính sách dân tộc thực hiện công khai dân chủ, đúng đối tượng, đúng định mức.

Tuyên Quang được đánh giá cao trong lĩnh vực bảo đảm thực thi các chính sách dân tộc và thúc đẩy đại đoàn kết dân tộc. Trong hướng đi hội nhập, tỉnh Tuyên Quang luôn nỗ lực, tuân thủ Hiến pháp Việt Nam năm 2013, pháp luật Việt Nam hiện hành, góp phần thúc đẩy thực thi các cam kết quốc tế và định hướng bảo đảm quyền con người, quyền công dân trong nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.  

[1]. Quyền của người dân tộc thiểu số ở Việt Nam hiện nay, Luận án Tiến sĩ, Học viện Khoa học Xã hội, Viện Hàn Lâm Khoa học Xã hội Việt Nam, 2017.

Đỗ Hồng Thanh