Ảnh minh họa: Tất Thắng

Việc triển khai thực hiện có hiệu quả các dự án, chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo, phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đã góp phần thay đổi diện mạo nông thôn, nâng cao đời sống, giáo dục, y tế tạo sinh kế bền vững, bảo tồn các giá trị và bản sắc văn hóa của đồng bào các dân tộc trên địa bàn tỉnh.

 Thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, Ủy ban nhân dân tỉnh đã ban hành kế hoạch thực hiện sắp xếp, ổn định dân cư, giai đoạn 2021-2025 cho 261 hộ, kinh phí 18.049 triệu đồng. Kịp thời phân bổ nguồn vốn cho các huyện thực hiện giai đoạn 2022-2024 với tổng kinh phí 16.6473 triệu đồng. Đến nay đã sắp xếp, bố trí, ổn định dân cư cho 173 hộ, đạt 66,28%, trong đó có 89 hộ xen ghép, 84 hộ ổn định tại chỗ. Tiếp tục triển khai thực hiện 05 dự án ổn định dân cư tập trung; sắp xếp ổn định cho 329 hộ ở vùng nguy cơ lũ ống, lũ quét, sạt lở đất, vùng rừng đầu nguồn, vùng đặc biệt khó khăn bằng nguồn vốn ngân sách địa phương trên 69.500 triệu đồng, đến nay đã di chuyển được 51/329 hộ, đạt 15,50% kế hoạch. Tổng nguồn vốn thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế- xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn từ 2022-2024 là 2.203.490,0 triệu đồng, trong đó ngân sách Trung ương là 2.095.099,0 triệu đồng (bao gồm vốn đầu tư 1.294.360,0 triệu đồng; vốn sự nghiệp 800.739,0 triệu đồng); ngân sách địa phương là 108.391,0 triệu đồng (bao gồm vốn đầu tư 89.039,0 triệu đồng; vốn sự nghiệp 19.352,0 triệu đồng). Việc triển khai Đề án xóa nhà ở tạm, dột nát cho hộ nghèo trên địa bàn tỉnh, giai đoạn 2021- 2025 được sự đồng thuận của Nhân dân, lũy kế từ năm 2021 đến hết năm 2024, toàn tỉnh đã hỗ trợ làm mới và sửa chữa cho 7.067 hộ/3.820 hộ (làm mới 6.088 hộ, sửa chữa 979 hộ), đạt 185% kế hoạch so với cả giai đoạn 2021 - 2025 (trong đó có 5.858 hộ dân tộc thiểu số).

Giai đoạn 2019-2024, thực hiện chính sách tín dụng ưu đãi đối với hộ nghèo, cận nghèo, các dự án phát triển sản xuất, kinh doanh vùng đồng bào dân tộc thiểu số, toàn tỉnh đã thực hiện cho vay với tổng doanh số là 13.860.126 triệu đồng/126.345 lượt hộ vay vốn, trong đó các đối tượng là người dân tộc thiểu số vay vốn các chương trình tín dụng tại Ngân hàng Chính sách xã hội là 3.575.647 triệu đồng/76.885 lượt khách hàng vay vốn. Tổng dư nợ các chương trình cho vay tại Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh thực hiện đến nay là 4.291.826 triệu đồng, tăng 1.549.826 triệu đồng (tăng 56,5%) so với năm 2019; trong đó dư nợ cho vay người dân tộc thiểu số là 2.807.917 triệu đồng/62.095 hộ vay vốn là người dân tộc thiểu số, tăng 97.102 triệu đồng (tăng 3,5%) so với năm 2019. Nguồn vốn vay tín dụng ưu đãi trong giai đoạn 2019-2024 đã giúp cho trên 21,5 ngàn lượt khách hàng người dân tộc thiểu số là hộ nghèo, hộ cận nghèo để chăn nuôi, phát triển sản xuất; 13.788 hộ gia đình được vay vốn để xây dựng công trình nước sạch và công trình vệ sinh; giúp giải quyết việc làm và duy trì việc làm ổn định cho cho 5.588 người lao động; 10.282 hộ gia đình sản xuất kinh doanh; giúp cho 530 hộ gia đình là người dân tộc thiểu số có con là học sinh, sinh viên được vay vốn để trang trải chi phí học tập.

Hệ thống trường phổ thông dân tộc nội trú, bán trú được quan tâm mở rộng quy mô trong việc nâng cao chất lượng giáo dục bền vững vùng dân tộc thiểu số. Hiện nay, toàn tỉnh có 07 trường Phổ thông dân tộc nội trú, 39 trường Phổ thông dân tộc bán trú^. Tỉnh đã huy động các nguồn vốn để đầu tư xây dựng cơ sở vật chất cho các trường ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Giai đoạn 2019-2024 cấp phát 7.212 tấn gạo, hỗ trợ tiền ăn, tiền trọ cho trên 54.920 lượt học sinh bán trú theo Nghị định số 116/2016/NĐ-CP ngày 18/7/2016 của Chính phủ Quy định chính sách hỗ trợ học sinh và trường phổ thông ở xã, thôn đặc biệt khó khăn. Miễn giảm học phí, hỗ trợ chi phí học tập cho trên 104.000 lượt học sinh con hộ nghèo, hộ cận nghèo ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn theo Nghị định số 81/2021/ND-CP ngày 27/8/2021 của Chính phủ Quy định về cơ chế thu, quản lý học phí đối với cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân và chính sách miễn, giảm học phí, hỗ trợ chi phí học tập; giá dịch vụ trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo. Quan tâm đào tạo, sử dụng cán bộ giáo viên là người dân tộc thiểu số, chính sách hỗ trợ với giáo viên dạy ở các xã đặc biệt khó khăn, giáo viên ngoài công lập; việc chuẩn hóa đội ngũ giáo viên, ưu tiên phân bổ đủ giáo viên cho các trường vùng cao, vùng sâu, vùng xa. Công tác y tế được chú trọng: Từ năm 2019 đến nay, 23 trạm y tế xã vùng dân tộc thiểu số đầu tư xây dựng mới; 100% người thuộc hộ nghèo, cận nghèo, người dân tộc thiểu số sống ở vùng đặc biệt khó khăn được cấp miễn phí thẻ bảo hiểm y tế. Hoạt động văn hóa văn nghệ của đồng bào dân tộc thiểu số được gìn giữ và phát huy. Hiện nay, toàn tỉnh có 137/137 xã, phường, thị trấn có đội văn nghệ quần chúng; trên 2.638 đội văn nghệ quân chúng và trên 200 câu lạc bộ đàn hát dân ca và bảo tồn văn hóa các dân tộc; 70 câu lạc bộ Hát Then - Đàn tính của dân tộc Tày; 06 câu lạc bộ hát Páo dung của dân tộc Dao; 13 câu lạc bộ bảo tồn và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Cao Lan.

Có thể khẳng định rằng, thông qua việc cụ thể hóa các chính sách dân tộc, tỉnh Tuyên Quang đã  tập trung hỗ trợ vốn, hỗ trợ đất ở, nhà ở, đất sản xuất và nước sinh hoạt, giáo dục, đào tạo, chăm sóc sức khỏe cho Nhân dân và cụ thể hóa thành các chương trình, dự án triển khai thực hiện, bảo đảm thiết thực và phù hợp với địa bàn, đặc điểm sinh hoạt, tập quán của đồng bào dân tộc thiểu số, từ đó nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho Nhân dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc, củng cố niềm tin của đồng bào dân tộc thiểu số với Đảng, Nhà nước.

Phan Thanh Bình